Parkeringsareal

For at ein gravplass skal fungere, må ein legge til rette for at folk kan vitja han. Ofte vil det vere behov for parkeringsareal knytt til gravplassen. Ved utviding av gravplassar bør gravplassmyndigheita vurdere behovet for parkering, men det kan òg vere naudsynt å etablere eller endre parkeringsarealet ved ein eksisterande gravplass. Kva for føringar må ein ta omsyn til, og når er det statsforvaltaren skal ha søknad om nyetablering eller endring av parkeringsarealet?

Tekst: Hege Alice Granøe fagsjef gravplass, Statsforvalteren i Vestfold og Telemark

Behovet for parkeringsareal ved ein gravplass kan variere og heng mellom anna saman med storleiken på gravplassen, avstanden til der folk bur, kollektivtilbodet og om det er ei kyrkje eller eit gravkapell på staden. Ein parkeringsplass kan vere eit lite gruslagt areal med berre plass til nokre få bilar, eller den kan vere stor med fast dekke, sykkelparkering, belysning og rammedannande vegetasjon. Det må òg bli tatt høgde for framtidig behov og aktuelle parkeringsalternativ i nærleiken, slik som til dømes inne i ein by.

Bamble, Telemark. Grusdekket gir området eit mjukare preg og er heldt godt ved like. Foto: Statsforvalteren i Vestfold og Telemark

Tilpassa stadens karakter

Tiltak på gravplass

Statsforvalteren i Vestfold og Telemark har utarbeidet en serie temanotat med råd og rettledning for å gjennomføre tiltak på gravplassen på en god måte.

Disse temaene vil presenteres i fagbladet Gravplassen fremover. Temanotatene er også tilgjengelige på Statsforvalterens hjemmeside.

Utforminga av parkeringsområdet bør vere tilpassa karakteren til staden. Det er til dømes ulikt kva som høver i urbane og rurale område. Ein må vurdere korleis tiltaket vil påverke utsyn og innsyn, reisa til og frå gravplassen, buffersoner, gravfelt nær parkeringsarealet, samspel med annan arealbruk i området og liknande. Når parkeringsplassen ligg nær ei kyrkje, er kyrkja med på å sette vesentlege rammer for utforminga av parkeringsområdet. Nokre stader kan det vere aktuelt å gå saman om eit parkeringsareal som kan tene fleire funksjoner i nærområdet. Vær merksam på at kombinasjonen parkering for gravplass og skule er lite egna da gravferdsseremoniar til vanlig er i skuletida. Ein kan heller ikkje legge opp til at ein kan nytte parkering ved butikkar eller private område om ein ikkje har ein formell avtale.

Utforming

Parkeringsplassen bør vere lett å finne og gjerne vere skilta. I dei fleste tilfelle er det høveleg å legge parkeringsplassen i nærleiken av hovudinngangen. Om gravplassen er veldig stor og har fleire inngangar, kan det vere tenleg å ha eit eller fleire mindre parkeringsareal slik at dei besøkjande ikkje treng å gå så langt.

Parkeringsplassen må ha tilstrekkeleg med HC-plasser etter storleiken sin. Desse skal vere nærast inngangen. Utforminga må følgje dei gjeldande reglane for universell utforming og plassane må vere tydleg merka. Parkeringsmønsteret bør vere intuitivt, enten vist med skilt eller oppmerking. Gravplassmyndigheita bør òg legge til rette for sykkelparkering. Det er viktig å ta omsyn til trafikktryggleik og trygg ferdsel for alle trafikantgrupper, med mellom anna universelt utforma gangareal og naturlege gangtraséar.

Store parkeringsareal bør ein dele opp med busker, tre eller anna. Dette vil bryte opp dei store flatene, samstundes som besøkjande orienterer seg enklare. Mellom parkeringsområdet og gravplassen bør det òg vere skjerming.

Plassering, utforming og val av vegetasjon i tilknyting til parkeringsareal og avkøyrsler, må ta omsyn til sikt, framkomst og trafikktryggleik. Ein må òg legge til rette for drift og vedlikehald som støttar desse omsyna. Overvatn må handterast på eigen grunn. Avrenning skal ikkje skje til offentleg veg.

Vurder om parkeringsplassen bør ha belysning og skilting. Unngå at det kjem strølys på gravfelta.

Frogner, Lier. HC-parkering er godt merka og lagt nær inngangen. Foto: Statsforvalteren i Vestfold og Telemark

Parkeringsareal på kyrkjebakken

Dei fleste kyrkjer er signalbygg og viktige lokale kulturminne sjølv om dei ikkje er freda eller listeført. Kyrkjebakken er vesentleg for den visuelle opplevinga av kyrkjestaden og med det òg kvalitetane til gravplassen. Endring av dekke, til dømes frå grus til asfalt, utviding eller andre større tiltak på kyrkjebakken, kan difor ha store visuelle konsekvensar for kyrkjestaden og vere ei vesentleg endring etter gravplassloven. Ta kontakt med Statsforvaltaren for ei avklaring ved aktuelle tilfelle.

Østenstad, Asker. Den store parkeringsflaten er delt opp i mindre rom ved hjelp av vegetasjonsfelt. Foto: Statsforvalteren i Vestfold og Telemark

Når må ein søke statsforvaltaren?

Temanotat

  • Belysning på gravplass
  • Driftsbygning
  • Gravfelt
  • Gravkapell og bårehus
  • Informasjonstavler
  • Interne vegar
  • Endring i minnelundar
  • Utstyr - avfallsdunker, vasspostar, benkar m.m.
  • Parkeringsplass
  • Klokkestøpul
  • Vegetasjon

Ved utviding eller nyanlegg av gravplass vil parkeringsareal normalt inngå som ein del av gravplassplanen og søknaden. Areal til parkering bør vere avsett allereie i reguleringsplanen.

Endring av eksisterande parkeringsareal vil i dei fleste tilfelle ikkje vere ei vesentleg endring etter gravplassloven § 4. Heller ikkje ei mindre utviding av eksisterande parkeringsareal eller nyetablering av ein liten parkeringsplass. Større utvidingar eller nytt parkeringsareal tett på gravplassen, kan vere ei vesentleg endring som ein må søke om. Det same gjeld for mindre tiltak som har stor verknad på omgivnaden.

Som alltid gjeld den generelle regelen: Om tiltaket er av ein slik karakter eller storleik at det vil endre gravplassen sin eigenart, eller tilhøva for dei som vitjar han, vil det vere ein vesentleg endring som ein må søke statsforvaltaren om.

Slik som elles minner vi om at eit tiltak kan vere søknadspliktig etter andre lovar eller føresegnar, til dømes plan- og bygningslova, kulturminnelova eller kyrkjeordninga for

Den norske kyrkja. Det kan òg ligge føringar i dei lokale arealplanane. Dette kan til dømes gjelde tiltak på eller ved mellomaldergravplassar eller freda eller listeførte kyrkjer med listeført kulturminnestus. Ta kontakt med den aktuelle instansen for å avklare dette.

Om nytt eller endra parkeringsareal fører til auka trafikk eller på annan måte endrar tilkomsten til offentleg veg, kan tiltaket krevje handsaming etter veglova eller plan- og bygningslova. Ved parkeringsareal på eller i tett tilknyting til kyrkjebakken, bør ein hente inn uttale frå biskopen.